Βibliocosmos bookstore

Join our group on facebook and check our our comic covers!

http://www.facebook.com/?sk=2361831622#!/group.php?gid=104576076257160

 

‘Το χέρι τρέμει… Ο  πυρετός… Ξεχάστηκα πολύ

Ασάλευτο ένα μαραμπού στην όχθη να κοιτάζω.

Κι έτσι καθώς επίμονα κι εκείνο με κοιτά

Νομίζω πως στην μοναξιά και στην βλακεία του μοιάζω.’

 

Φέτος γιορτάζουμε 100 χρόνια από την γέννησή του και σε διάφορες χώρες υπάρχουν εκδηλώσεις για την ζωή, τέχνη και ποίηση του Νίκου Καββαδία.

Πολλά έχουν γραφτεί για τον Νίκο Καββαδία και πολλά ποιήματά του ερμηνεύτηκαν από διάσημους μουσικούς. Τραγούδια γνωστά που ακόμη σε συναυλίες ο κόσμος τα ζητά επίμονα.

 

‘Γυαλίζει ο Σημ της μηχανής τα δυο ποδάρια.

Ο Ρέκ λαδώνει στην ανάγκη το τιμόνι.

Μ’ ένα φτερό ξορκίζει ο Γκόμπυ την μαλάρια

Κι ο στραβοκάνης ο Χαράμ πίττες ζυμώνει.’

 

Ο Καββαδίας περιγράφει μέσω των ποιημάτων του τις δικές του εμπειρίες στα πλοία. Οι ατέλειωτες μοναχικές  ρουτίνες στο κατάστρωμα των πλοίων αναφέρονται συχνά στα ποιήματά του προβάλλοντας με μοναδικό τρόπο την ζωή στην θάλασσα μαζί με τους ιδιόμορφους ναυτικούς που συνήθως έχουν κάποια τραγική  ή συγκλονιστική ιστορία κρυμμένη. Διαβάζοντας τις περιγραφές των ναυτικών αυτών σίγουρα φέρνει συγκίνηση στον αναγνώστη αλλά και μυθοποιεί τους χαρακτήρες αυτούς. Πολύ συχνά φαντάζομαι τις σκηνές που περιγράφει ο ποιητής μαυρόασπρες και σκληρές – η ποιήση του Καββαδία σε χρώμα θυμίζει τον γκρίζο καιρό του βιομηχανικού Λονδίνου – μαυρόασπρο και καλυμμένο με πυκνό και βρώμικο καπνό. 

‘Κουφός ο Σάλαχ, το κατάστρωμα σαρώνει.

-          Μ’ ένα ξυστρί καθαρισέ με απ’ τη μοράβια.

Μα είν’ κάτι πιο βαθύ που με λερώνει.

-          Γιέ μου που πας; – Μάνα, θα πάω με τα καράβια.’

Ο Καββαδίας υπήρξε ναυτικός/ασυρματιστής στα πλοία. Έφυγε στα 19 του για να γίνει υπάλληλος σε ναυτικό γραφείο και λίγους μήνες αργότερα μπαρκάρισε ναύτης σε φορτηγό. Για μερικά χρόνια συνέχισε να φεύγει με τα φορτηγά, να γυρίζει πίσω ταλαιπωρημένος και αδέκαρος, για να ξαναφύγει σε λίγο.  Ώσπου αποφάσισε να πάρει το δίπλωμα του ασυρματιστή. Αρχικά ήθελε να γίνει καπετάνιος, μα είχε ήδη χάσει αρκετά χρόνια στις περιπλανήσεις του και το δίπλωμα του ασυρματιστή ήταν η πιο σύντομη λύση. Το πήρε το 1939 – έγινε όμως ο Β’ παγκόσμιος πόλεμος, πήγε στρατιώτης στην Αλβανία, κι έμεινε ξέμπαρκος στην Αθήνα τα χρόνια της γερμανικής Κατοχής. Ξαναμπαρκάρισε το 1944 και ταξίδεψε αδιάκοπα, ως ασυρματιστής, σε όλο το κόσμο, ώς τον Νοέμβρη του 1974 – τρείς μήνες πριν απ το θάνατό του.  

‘Πολλά έχουν δεί τα μάτια μου μ’ αυτό μου φέρνει τρόμο.’

Τα ποιήματά του εκφράζουν συνήθως πικρία, λύπη, αγάπη ανεκπλήρωτη και κακουχία παρουσιάζοντας τις συνθήκες των τότε ναυτικών. Η νοσταλγία για κάτι καλύτερο είναι σχεδόν πάντα εμφανής . Το πιο έντονο στοιχείο όμως η αγάπη: συνήθως μένει ανεκπλήρωτη, ή τουλάχιστο έχει παίξει σημαντικό ρόλο σε κάποιο άτομο. Η αγάπη μπορεί να είναι για μια γυναίκα, για την θάλασσα, για ένα ζώο που κρατά συντροφιά στους ναύτες στα πλοία αλλά φυσικά και την ίδια αγάπη του Καββαδία για όλες του τις εμπειρίες στην ζωή στην θάλασσα.

 

‘Κι έλεγαν ότι τη γυναίκα αυτήν είχε αγαπήσει

Μ΄άγριαν αγάπη, ακράτητη, βαθιά κι αληθινή.

Κι αυτή πως τον απάτησε με κάποιο ναύτη Αράπη

Γιατί ήτανε μια αναίσθητη γυναίκα και κοινή.’

 

Γυναίκες, θάλασσα, πλώρη, φουρτούνες, ναύτες, παράξενοι και ερημικοί ξένοι, ιδιότροποι καπετάνιοι , νησιά ερημικά, μουντός καιρός με ομίχλη και ιδιόρυθμοι μα και αξέχαστοι χαρακτήρες εμφανίζονται στους στοίχους του ποιητή. Οι λέξεις του στοιχιώνουν το μυαλό με λερωμένα κορμιά, παράξενα  τατουάζ, σκληρές πληγές και μαυρόασπρες σκηνές ξεθωριασμένες από τον στεγνό καπνό των τσιγάρων που καπνίζουν οι θερμαστές.

‘‘Είχε στα μπράτσα του σταυρούς, σπαθιά ζωγραφισμένα,

Μια μπαλαρίνα στην κοιλιά, που εχόρευε γυμνή

Κι απά στο μέρος της καρδιάς στιγματισμένην είχε

Με στιγματ’ανεξάλειπτα μιαν άγρια καλλονη..΄

 

Τόσο ταυτισμένος με την θάλασσα και την ζωή στα πλοία έγινε ο Νίκος Καββαδίας που για πολλά χρόνια οι ίδιοι οι ναυτικοί τραγουδούσαν τα ποιήματά του καθώς όλοι τους είχαν ζήσει κάποια από τις εμπειρίες που περιγράφει τόσο ξεχωριστά και όμορφα στην ποίησή του.

Μου είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσω κάποια αγαπημένη ποιητική συλλογή του Καββαδία. Αν δεν τα έχετε διαβάσει, τότε διαβάστε τα και καλό ταξίδι!

 

‘Στην πλώρη αυτή κατάστρεψα τον ήρεμον εαυτό μου

Και σκότωσα την τρυφερή παιδιάτικη ψυχή.

Όμως ποτέ δε μ’ άφησε το επίμονο όνειρό μου

Και πάντα η θάλασσα πολλά μου λέει όταν αχεί.’